ترويج كشاورزي هوشمندانه و اقليم مدار

بخش كشاورزي نه تنها از عوارض تغيير اقليم به جان آمده است، بلكه خود عامل انتشار 14 درصد از گازهاي گلخانه اي به شمار مي آيد.

به گزارش ايانا و به نقل از سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو)، بخش كشاورزي نه تنها از عوارض تغيير اقليم به جان آمده است، بلكه خود عامل انتشار 14 درصد از گازهاي گلخانه اي به شمار مي آيد.

البته بخش كشاورزي قابليت مقابله با اين وضعيت را از طريق كاهش يا زدودن مقدار قابل توجهي از گازهاي گلخانه اي دارد. حدود 70 درصد از اين قابليت تعديل به كشورهاي در حال توسعه اختصاص دارد.

به گفته الكساندر مولر، معاون مديركل فائو: بسياري از راهبردهاي موثر در تعديل پديده تغيير اقليم در بخش كشاورزي براي امنيت غذايي، توسعه و تطابق با اين پديده مفيدند. اما چالش اصلي، ايجاد همدوشي و وفاق بين اين ابعاد مختلف است كه در صورت عدم تحقق مي­توانند بر امنيت غذايي تاثيراتي منفي به جاي نهند. مهم­ترين گزينه­هاي فني جهت تعديل پديده تغيير اقليم در كشاورزي شامل اصلاح مديريت اراضي و چراگاهها و احياي خاكهاي آلي و اراضي فرسوده است.

تقريباً 90 درصد قابليت بخش كشاورزي از طريق حبس كربن تحقق مي­يابد. اين گزينه ها متضمن افزايش مقدار مواد آلي (كه كربن مولفه اصلي آن به شمار مي آيد) در خاك است. اين امر با تغذيه اصولي گياه، افزايش ظرفيت نگهداشت آب و بهبود ساختار خاك است كه در نهايت به افزايش انعطاف پذيري و عملكرد بالاتر خواهد انجاميد.

از جمله راههاي تعديل پديده تغيير اقليم مي توان به خاك­ورزي كمتر، استفاده از بقاياي گياهي به صورت مالچ يا تهيه كود آلي، استفاده از محصولات زراعي چند ساله به منظور پوشاندن خاك، بذرپاشي مجدد، بهبود مديريت چرگاهها و مراتع اشاره نمود. برخي راه حلها نيز در بلند مدت كارسازند و با وجود قابليتهاي خوبي كه دارند براي امنيت غذايي مشكل ايجاد مي­كنند.

توليد سوختهاي زيستي يك روش مناسب براي كاهش مصرف سوختهاي فسيلي است. اما اين كار خود موجب ايجاد رقابت بر سر تصاحب اراضي و آب با محصولات غذايي مي­گردد. احياي خاكهاي آلي نيز در عين حبس كربن مانع از كاربرد آنها جهت توليد مواد غذايي خواهد شد. رسيدگي به مراتع و بازيابي آنها نيز با وجود افزايش حبس كربن از درآمد گله داران (به سبب محدود كردن تعداد دامهاي آنها) مي كاهد.

به رغم نكات فوق، قابليت بخش كشاورزي در مباحث مربوط به كاهش گازهاي گلخانه اي مغفول مانده است.

كارشناسان عقيده دارند ظرفيت سازي و اتخاذ رويكردي چند مرحله اي در سياستهاي ملي، انجام تحقيقات و آزمايشهاي ميداني و انتقال فناوري و سرمايه هاي مالي مي­تواند در بالفعل ساختن قابليتهاي فراوان بخش كشاورزي جهت مقابله با پيامدهاي تغيير اقليم نقش به سزايي ايفا كند./



مترجم: سيد محسن سنجري