لطفاً اجرای توصیه های زیر را جهت تولید پسته سالم و بهداشتی و ارتقاء بهبود کیفیت پسته کشور و جلوگیری از آلودگی آن به سموم قارچی ( آفلاتوکسین) جداً مد نظر قرار دهید:
الف: توصیه های فنی و کاربردی در مراحل کاشت و داشت:
1. از ارقامی که در صد ترک خوردگی پوست سبز در آنها کمتر است استفاده شود.
2. در باغ های وسیع پسته که برداشت همزمان محصول امکان پذیر نمی باشد، ارقام زود رس،متوسط رس و دیررس استفاده شود تا برداشت محصول تدریجاً انجام گیرد.
3. فواصل دقیق و مناسب کاشت درختان روی ردیف و بین ردیف ها رعایت شود.
4. انجام هرس با فرم مناسب و تربیت درختان پا بلند تک تنه با تاج باز ضروری است.
5. هرس و قطع شاخه های که در تماس و یا نزدیک به زمین هستند،ضروری می باشد.
6. هرس به منظور جلوگیری از تراکم بیش از حد شاخه ها که باعث بالا رفتن رطوبت در ناحیه تاج درخت می شود،ضروری است.
7. از تغییر و حذف دور آبیاری بویژه در مراحل رشد و سخت شدن پوست استخوانی که باعث ترک خوردگی زود هنگام پوست سبز می شود،اجتناب شود.
8. تغذیه مناسب درختان پسته نقش مهمی در تولید محصول سالم و بدون ترک خوردگی در پوست سبز دارد،بنابراین استفاده از کودهای شیمیایی و آلی در زمان مناسب با توجه به نیاز گیاه ضروری می باشد و چنانچه از کودهای دامی استفاده شود ضرورت دارد آنها را با روش مناسب زیر خاک مدفون کرد.
9. به علت اینکه بقایای گیاهی از منابع زمستان گذران قارچ مولد آفلاتوکسین در باغ
می باشند،لذا باید آنها را از بین برد و یا زیر خاک مدفون کرد.
10. به علت اینکه پوست سبز پسته می تواند به عنوان بستر مناسبی برای رشد و تکثیر
قارچ ها باشد و یکی از منابع مهم زمستان گذرانی آنهاست، لذا پیشنهاد می شود پوست های سبز جدا شده در مرحله فرآوری به باغ های پسته منتقل نشده و در جای مناسب دفن شوند.
11. مبارزه صحیح و به موقع با آفاتی نظیر پروانه میوه خوار پسته،شب پره خرنوب در پیشگیری از تولید آفلاتوکسین می تواند موثر باشد.این افات در مرحله مغز بندی و بعد از آن قادر به تغذیه از میوه پسته بوده و سبب نفوذ قارچ های مولد به زهرابه آفلاتوکسین می شوند.
ب) توصیه های فنی و کاربردی در مرحله برداشت:
1- با توجه به اینکه زمان برداشت محصول بسته به شرایط آب وهوایی، رقم پسته، خصوصیات خاک،دور آبیاری و عوامل دیگر متفاوت می باشد،لازم است که برداشت محصول در زمان مناسب انجام شود،زیرا در صورت تاخیر،پوست سبز پسته ترک خورده و زمینه مساعد آلودگی را فراهم می نماید.
2-پارچه مخصوص برداشت در زیر درختان پهن و محصول چیده شده همیشه در یک طرف آن ریخته و جمع آوری شود.
3-لازم است از مخلوط کردن پسته های که قبل از برداشت روی خاک افتاده اند با پسته های تازه چیده شده خودداری شود چون احتمال آلودگی پسته های ریزشی روی خاک بیشتر است و یک دانه پسته آلوده قادر است کل توده پسته را آلوده نشان دهد.
4-زمان چیدن و انتقال میوه به ترمینال فرآوری به حداقل کاهش داده شود و طوری برنامه ریزی گردد که میوه ها بلافاصله پوست گیری،شستشو و خشک گردند.سعی شود از انباشتن محصول برداشت شده به صورت توده در مدت زمان طولانی خودداری گردد،زیرا این امر دما و رطوبت لازم ( دمای بالاتر از 20 درجه سانتیگراد و رطوبت بالاتر از 80 درصد برای رشد قارچ را در توده فراهم می کند.بنابراین ضرورت دارد محصول چیده شده از طریق جعبه یا سبدهای مناسب در کمترین زمان ممکن به محل فرآوری حمل گردد.
5- برداشت محصول در ساعات اولیه روز انجام و امکان نگهداری آن در سایه تا زمان انتقال از باغ فراهم شود.
6- ظرفیت ترمینال فرآوری متناسب با حجم محصول قابل برداشت باشد تا در حداقل زمان ممکن محصول برداشت و فرآوری شود.
ج) توصیه های فنی و کاربردی در مرحله فرآوری:
1- عملیات فرآوری باید حداکثر سرعت و دقت انجام گیرد.
2- در ترمینال از انباشته شدن میوه ها ( پوست گیری شده یا نشده ) خودداری شود.
3- معمولاً پسته های خندان روآبی دارای آفلاتوکسین بیشتری هستند،بنابراین از مخلوط کردن پسته های روآبی با زیرآبی خودداری شود.
4- آب حاصل از شستشوی پسته ها در ترمینال فرآوری، آلوده به اسپورهای قارچ می باشد، بنابراین نباید از این آب مجدداً استفاده کرد.
5- پسته های ریز،بدشکل و لکه دار معمولاً دارای آلودگی بیشتری هستند، بنابراین لازم است آنها را از پسته های سالم جدا نمود.
6-اصول بهداشتی و تمیز کردن محوطه و دستگاه ها باید در ترمینال ضبط و مراحل فرآوری رعایت شود.
7-اصول بهداشت فردی توسط کارمندان ضبط رعایت شود.
8-تخلیه و تمیز کردن کامل قسمت های مختلف چرخ پوست گیری مورد توجه باشد تا از نبود پسته هایی که امکان آلودگی برای آنها فراهم است، اطمینان حاصل شود.
9-دستگاههای فرآوری داخل فضای بسته و مسقف قرار گیرند.
10- استفاده از خشک کن های دارای تجهیزات کنترل دماو محاسبه زمان لازم برای خشک شدن پسته ضروری است.
11- رطوبت پسته ها قبل از انتقال به انبار باید حدود 6-4 درصد باشد.
د) توصیه های فنی و کاربردی در مرحله انبارداری:
1- انتقال محصول به انبار در ساعات خنک انجام شود.
2-مشخصات پسته وارد شده به انبار در یک دفتر مخصوص ثبت و در ردیف های مشخص چیده شوند تا در صورت نیاز بتوان محل تولید و فرآوری آن را ردیابی کرد.
3-قبل از وارد کردن محموله های جدید به انبار باید باقیمانده محصول سال قبل را خارج نموده و انبار را کاملاً تمیز و با روش های مجاز ضد عفونی کرد.
4-انبارها باید نسبت به حرارت و رطوبت عایق باشند.
5-دما و رطوبت انبار باید حتی الامکان پایین باشد و با دستگاههای خودکار کنترل شود.
6-دمای تمام محوطه انبار یکسان باشد تا از تجمع رطوبت روی محصول جلوگیری شود.
7-سقف،کف و دیواری های انبار باید بدون شکاف بوده تا زمینه ایجاد آلودگی کاهش یابد.
8-از تماس مستقیم گونی ها با کف و دیواره انبار جلوگیری شود و محصول بر روی پالت های چوبی قرار گیرد و تعداد مجاز قراردادن کیسه ها روی هم حداکثر 5 عدد می باشد.
9-در صورت ضرورت مبارزه با آفات انباری،سموم ترخینی با رعایت اصول فنی به کار گرفته شوند و لازم است تهویه انبار به طور کامل صورت گیرد.
