وقتی بدانیم که نام کرمان را بر سنگ نوشتههای داریوش میتوان دید آن وقت شاید بتوانیم نگاه روشنتری به تاریخ و تمدن شکل گرفته در این استان بیندازیم. در آن سنگ نوشته«کرمان» نام ناحیهای است که از آنجا چوپ«یاک» برای کاخهای هخامنشی حمل میشده است.
در این حال آثار کشف شده باستانی در جیرفت و شهداد این تاریخ کهن را بهتر روشن میکند. چه آنکه وجود قلعه دختر و قلعه اردشیر از آثار ساسانی در شرق شهر کرمان نیز که هنوز خرابههای آن پابرجاست گواه بر این است که لااقل در زمان اردشیر بابکان در همین محل، شهری آباد یا قلعهای مهم وجود داشته است. در گذر تاریخ از این منطقه کشور و در هر دورهای اثری به یادگار مانده است که مجموعهای بیبدیل را ساختهاند که میتواند برای هر بینندهای جذاب باشد. در این بین وجود مناطق دیدنی طبیعی که ناشی از جمع مناطق گسترده کویری از یک سو و مناطقی با چشماندازهای زیبای کوهستانی و جنگلی از سوی دیگر است می تواند استان کرمان را به یکی از مناطق گردشگری جالب توجه در کشور و حتی جهان به لحاظ اقیلم متنوع تبدیل کند.
با این وجود برخی کاستیها و کمتوجهیها در جهت توسعهی گردشگری در کشور و به تبع آن در استان کرمان و وجود ناامنی در مناطقی از این استان و شناسانده نشدن کامل مناطق دارای میراث کهن فرهنگی و چشماندازهای زیبای طبیعی باعث شده است تا استان کرمان به وضعیت مطلوب در زمینهی جذب گردشگر نرسد و حتی در میان سایر استانهای کشور نیز در جایگاه قابل قبولی نباشد.
حضور 70 سفیر از کشورهای مختلف دنیا در کرمان اما می تواند نقطهی عطفی برای رونق صنعت گردشگری در استان کرمان باشد چرا که با معرفی بیشتر جاذبههای گردشگری این استان و دیده شدن تواناییهای بالقوه زمینهی جذب گردشگر و نیز جلب سرمایههای خارجی در این بخش بیش از گذشته فراهم میشود که میتواند از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز برای استان کرمان ثمرات قابل توجهی داشته باشد. شاید معرفی بخشی هرچند کوچک از این سرمایه بتواند این مطلب را کامل نماید.
ارگ بم
ارگ بم به عنوان بزرگترین شهر خشتی جهان با 2200 سال قدمت اگر چه بر اثر زلزله دیماه 1382 ویران شد اما وجود همان اثر باقی مانده نیز برای بازدیدکنندگان جالب توجه است. روند بازسازی آن شاید تا 15 سال دیگر به طول بیانجامد اما شهرت جهانی آن و منحصر به فرد بودن این شهر خشتی حتی در طول زمان بازسازی آن میتواند گردشگران را برای دیدن گذرا تاریخ از این منطقه و دیدن بیرحمی زلزله ویرانگر بم بر این شهر تاریخی به اینجا بکشاند.
روستایی در دل کوه
روستای میمند در 36 کیلومتری شمال شرقی شهربابک قرار گرفته است و قدمت آن به پنج هزار سال قبل از اسلام میرسد. دراین روستا حدود350اثر معماری صخرهای وجود دارد که در دل کوه کنده شدهاند و عمق برخی از آنها به 25 متر میرسد.
تغییر مسیر تاریخ در جیرفت
آثار به جامانده از میراث کهن جیرفت منشاء بسیاری از اسطورهها و داستانهای حماسی بینالنهرین در قرنهای بعدی بوده است. بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد بینالنهرین قدمتی 8 هزار ساله دارد اما همین مطالعات قدمت جیرفت را به 10 هزار سال پیش میرساند.
همین موضوع کافی بوده است تا بسیاری از باستانشناسان و کارشناسان تاریخ به این منطقه سفر کنند پس از دست دادن فرصت بازدید این منطقه برای ایرانیان خوشایند نخواهد بود.
باغی که پای حاکم به آن نرسید
باغ شاهزاده ماهان یکی از زیباترین باغهای سنتی ایران محسوب میشود و از یادگارهای عبدالحمید میرزا فرمانفرما، حاکم کرمان ( 1297 ه.ق) است. میگویند هنگامی که خبر درگذشت ناگهانی حاکم را به ماهان بردند بنایی که مشغول تکمیل سر در ساختمان بود تغار گچی را به دیوار کوبید و کار را رها کرد به گونهای که جای خالی کاشیها همچنان بر سردر ورودی خودنمایی میکند.
این باغ دارای سردرورودی بسیار زیبا، عمارت شاهنشین و حمام میباشد. از قسمتهای ارزشمند باغ، شبکهی آبرسانی و حوضهای آن میباشد که از قنات معروف تیگران تامین میشود.
بنایی با ملات شیر شتر
گنبد جبلیه کرمان شاید از آن روی بسیار معروف شده است که در بنای آن از ملات مخصوصی، حاوی شیر شتر استفاده شده است. البته قدمت آن نیز قابل توجه و مربوط به اواخر دوره ساسانی است. پلان گنبد هشت ضلعی و روی اضلاع آن طاق نماهای متعدد به چشم میخورد.
آستانه شاه نعمتالله ولی
بخش اصلی آستانه شاهنعمتا... ولی از یادگارهای احمدشاه بهمنی دکنی از ارداتمندان شاه نعمتالله ولی است. این بنا در شهر ماهان واقع است و در زمان شاه عباس اول، محمد شاه و ناصرالدین شاه ایجاد شده است. صحنهای آستانه از ورودی خیابان اصلی عبارتند از صحن اتابکی، صحن وکیل الملکی، رواق وکیل الملکی، رواق شاه عباسی، صحن میرداماد و صحن حسینیه. اجرای دفنوازی به مناسبتهایی همچون تولد حضرت علی (ع) از برنامههای است که هر سال جمعیت زیادی را به این مقبرهی تاریخی و زیبا میکشاند.
جریان زندگی در مجموعهی گنجعلیخان
این مجموعه شامل بازار، کاروانسرا، میدان، حمام، آبانبار و مسجد ضرابخانه درشهر کرمان است که در نوع خود بینظیر است. سنگ نوشته سردر ورودی حمام به خط میرعماد و دو سنگ که در قسمت شرقی و غربی حمام طلوع و غروب آفتاب را برای آگاهی نمازگزاران نشان میداد، سربهایی که به دستور گنجعلیخان( حاکم وقت کرمان) برای خنک ماندن آب در کف آب انبار به کار رفته است و بازار و راستههای خنک و زیبای آن از جمله ارزشهای این مجموعه هستند. گذر تاریخ و توسعه شهر هنوز پویایی و زندگی را از این مجموعه نگرفته و از نقاط دیدنی شهر کرمان محسوب میشود.
اما دیدنیهای استان کرمان به این موارد ختم نمیشود. بایستی به این استان سفر کرد تا آنچه را که دیدنی است به چشم خود به نظاره نشست و رد پای تاریخ و هنر مردمان این منطقه را در جای جای آن دید.
وجود مناطق باستانی که در آن هنوز مطالعات باستانشناسی ادامه دارد در شهداد، تپه یحیی در روستای صوغان بافت(مربوط به دوران پیش از تاریخ)، آسیاب آبی شهر گلزار بردسیر( مربوط به قاجاریه)، قلعه تاریخی فهرج( متعلق به دوران ساسانی)، قیصریه بازار رفسنجان( متعلق به دوره آل مظفر)، قله دشتخاک زرند (با قدمت پانصد سال)، باغ سنگی و بادگیر چپقی سیرجان، گنبد مشتاقیه کرمان و کاروانسراها و دروازههای تاریخی در شهرهای مختلف از جمله این بناها میباشند که باید به استان کرمان آمد و آنها را دید.
اما جاذبههای گردشگری استان کرمان تنها مربوط به میراث تاریخی نیست. مناطق کویری خصوصا در شهداد که مورد توجه کویرگردان جهان قرار گرفته است در کنار جنگلهایی که 3/1 میلیون هکتار از مساحت استان کرمان را در بر میگیرد و نیز 15 چشمه آب گرم که با ساماندهی آنها میتوان بسیاری را خصوصا برای آب درمانی به آنها جذب کرد از جاذبههایی است که بیش از این باید مورد توجه سیاستگذاران بخش گردشگری استان کرمان و کشور قرار گیرد.
در این میان بسیاری از مواردی که به عنوان سوغات کرمان معروف شدهاند نیز میتواند بیش از گذشته مورد توجه گردشگران قرار گیرد. مثلا زیره، پسته، کلمپه، خرما، ظروف مسی، پته، قالی، قاووت و شیرینیهای محلی کرمان آن قدر با کیفیت هستند که بتوان آنها را به بهترین صورت به گردشرگان داخلی و خارجی عرضه کرد و مشاغل مرتبط با آنها را گسترش داد.
به هر حال حضور سفرای کشورهای خارجی در کرمان با وجود جاذبههای فراوان و پر ارزش گردشگری این استان فرصتی را به وجود آورد تا این صنعت در استان کرمان رونقی بیش از گذشته بگیرد. فرصتی که نباید آنرا به راحتی از دست داد.





