نقش نيروی انسانی در توسعه و شکوفائی جامعه به قدری مهم و دارای ارزش است که بنابر عقيده بسياری از روشنفکران و دانشمندان منابع انسانی متخصص و ماهر موجود در يک جامعه، از مهمترين دارائی های آن به حساب می آيند. ( زمانی پور ، ۱۳۷۳ ). در طی چند دهه اخير در همه ممالک جهان تقاضای آموزش عالی رو به فزونی رفته و شمار فارغ التحصيلان مدارس متوسطه که به دانشگاهها گرايش داشته اند به ميزان تعجب آوری چندين برابر گنجايش ظرفيتهای پذيرش دانشگاهی بوده است.در سال 1975 بنابر برآوردهای سازمان خواروبار جهانیFAO ، کشاورزی وسیله معیشت نیمی از افراد ساکن در سیاره زمین بوده است. و اما در ایران نظام آموزش عالی کشاورزی غالبأ نظام آموزشی مخصوصأ آموزش کشاورزی نظامی جداگانه بوده و تحت تأثیر تقلید از نظامهای آموزشی دیگر کشورها می باشد و معمولأ با شرایط محلی لازم در این زمینه انطباق نیافته است و نتیجه آنکه با اضافه شدن مسائل مربوط به کمبود اعتبارات و تجهیزات متأسفانه منجر به رشد ناقص و بعضأ منفی در بخش تحقیقات و آموزش شده است و در این بین شفاهی و خطابه ای شدن اقدامات لازم و ضروری در این زمینه باعث خستگی جمعیت دانشجویی ، افت تحصیلی و سیاست زدایی گسترده در این زمینه شده است.و اما این مسائل نه تنها از بار وظایف آموزش عالی کم نکرده است، بلکه در کنار پدیده انفجار جمعیت دانشجویی در چند دهه اخیر آموزش عالی با راه اندازی دانشگاه ها و تحولات ساختاری در الگوهای دانشگاهی قرون وسطایی ، رسالت نوینی نیز پیدا کرده است که آن را دچار چالشها و تغییرات اساسی در نقشهای فعلی خود می کند. به هر حال در رویارویی گسترده نظام آموزش عالی با این چالشها اینطور به نظر می رسد که اهداف نظام آموزشی جاری ، نامطمئن و پیچیده هستند (Ivan Illich ) ، حتی با اینکه شاهد تلاشهایی در راه « رنگ باختن » ساختار سنتی باشیم نمی توان به راحتی انکار کرد که این جهش عددی در افزایش ظرفیتها و پذیرش دانشجو ظرف سی سال گذشته با نرخ 7 و 8 درصد در سال که شعله های آن امروزه رو به فروکش است باعث تغییر در طبیعت تاریخی آموزش عالی و تأثیر بر تغییر نگرش مدیران و صاحبنظران نشود ( کتاب سال آمار آموزش عالی).این انفجار آماری، تخصصی شدن و متفاوت شدن نظامهای تحصیلی ، توسعه مسئله مطالعه و تحقيق را در زمينه عمق انديشه و بينش علمی دانشجويان و شناخت استعدادهای بالقوه آنها و توجه به جنبه های عاطفی و شخصيت افراد حتی سنجش توانشهای روان حرکتی و نهايتأ مهندسی عوامل انسانی مؤثر بر يادگيری به ويژه در رشته های کاربردی از جمله کشاورزی اجتناب ناپذیر می نماید.
*******************************************************************************
اقتصاد ترویج
ترویج هم مانند فعالیت های معقول به توسعه باید به نحوی طراحی و برنامه ریزی کند که آن طرح ها و برنامه ها توجیه اقتصادی قابل قبول و مطلوبی داشته باشند ترویج فعالیتی است در محدوده سرمایه گذاری های عقلائی و بنابراین نهاده هائی لازم دارد تا بتواند کار خود را به خوبی انجام دهد ترویج باید علاوه بر توجیهات عقلی توسعه در قبال هزینه هائی که انجام می دهد توجیهات اقتصادی نیز داشته باشد.نه اینسون از مطالعات 9 گانه خود نتيجه مي گيرد كه تأثير برنامه هاي ترويجي بر یازده زارعان مثبت بوده است و يافته هاي برآوردي تمام مطالعات به جز مطالعه انجام شده در برزيل از نظر آماري معنادار بوده اند.
*******************************************************************************
ترویج و خشک سالی
يك متخصص ترويج و آموزش كشاورزي با بيان اينكه اساس و پايه مقابله با خشكسالي كشاورزان هستند، ادامه داد: تا زماني كه كشاورزان آمادگي لازم براي شرايط خشكسالي را نداشته و آموزشهاي لازم را نديده باشند و همچنين با مكانيزمها و روشهاي جديد مبارزه با بيآبي آشنا نباشند عملا تمام طرحهاي فيزيكي كه اجرا كنيم نقش برآب است.
دكتر حشمتالله سعدي در گفتوگو با خبرنگار كشاورزي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) با يادآوري اينكه در كشورهاي پيشرفتهاي كه صنعت و كشاورزي بسيار تخصصي شده است همچنان ترويج جايگاه بسيار بالايي دارد، اظهار كرد: متاسفانه در كشور ما در حال حاضر ترويج جايگاه مناسبي ندارد و در اين خصوص اساسا اقدام جدياي صورت نگرفته است و كليت وزارت جهاد كشاورزي در سطح كلان اعتقاد چنداني به موضوع ترويج ندارد.
وي با اشاره به اينكه حجم آبهايي كه در حال حاضر در كشور داريم در مقايسه با بسياري از كشورها از وضعيت مطلوبتري برخوردار است، افزود: اگر كشاورزان ما توانايي و آگاهيهاي لازم براي استفاده از منابع آب را داشته باشند بسيار مناسبتر ميتوانند از اين منابع استفاده كنند.
اين متخصص ترويج و آموزش كشاورزي با بيان اينكه ما بايد واقعيت بودن در منطقه خشك و نيمه خشك را قبول كنيم، خاطرنشان كرد: ميزان بارندگي در كشور ما به حدي نيست كه كشاورزان بتوانند به سهولت و در سطح وسيع كشاورزي كنند، همچنين زيرساختهاي ما به گونهاي نيست كه آب را به نحو مناسبي ذخيره و استفاده كنيم و به همين دليل همواره با مساله كم آبي روبهرو هستيم در حالي كه اگر به مساله آموزش و ترويج اعتقاد داشته باشيم، با پيشآگاهي جلو رفته و كشاورزان را از كمآبي سالهاي آينده آگاه ميكنيم تا با تغيير سيستمهاي كاشت و الگوهاي آبياري، خسارات ناشي از خشكسالي را كاهش دهيم.
وي افزود: اگر در يك برنامه بلندمدت آبياري كشور را به سمت آبياري تحت فشار و قطرهاي و سيستمهايي ببريم كه از آب استفاده بهينه شود با خلأ كمآبي در سالهاي آينده مواجه نخواهيم شد.
سعدي خاطرنشان كرد: هنوز كشاورزان ما با شيوههاي مناسب آبياري آشنايي ندارند و راههاي استفاده از حداقل آب را نميدانند در حالي كه بدون هيچ شك و ترديدي بايد گفت كه آموزش مردم در مقابله با خشكسالي اهميت بسياري دارد و در اين بين آموزش خانوادههاي كشاورزان نيز حائز اهميت است.
وي اظهار تاسف كرد كه در حال حاضر ساختار ترويج در كشور ما به گونهاي است كه اصلا توانايي اين اقدامات را ندارد و تا زماني كه نگرشها در سطح كلان اصلاح نشود، در سطح مباني و خرد نميتوان كاري انجام داد.
سعدي در پايان با تاكيد بر اينكه كشورمان در زمينه خشكسالي نياز به يك برنامهريزي خاص دارد، ادامه داد: بايد افرادي كه توانايي و علم لازم را در اين زمينه دارند دورهم جمع شده و براي سالهاي بعد در مقاطع بلندمدت، ميان مدت و كوتاهمدت برنامهريزي كنند و براي افق 20 ساله برنامه بلندمدت نيز طراحي كنيم و هميشه فرض را بر اين بگذاريم كه سال آينده نيز با پديده خشكسالي مواجه ميشويم.
*******************************************************************************
ترویج و آموزش کشاورزی چیست؟

ترویج و آموزش کشاورزی نوعی آموزش غیر رسمی به روستائیان و علاقمندان به کشاورزی برای آشنائی و استفاده از فناوریهای نو جهت افزایش تولید و بهرهوری و درآمد و ارتقای سطح زندگی تولیدکنندگان کشاورزی و رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی است.
ترویج کشاورزی یاری هدفدار در تصمیمگیری و شکل گیری نظرات تعریف شده است. کارشناسان آن را نوعی مداخله گری ارتباطی حرفهای میدانند که توسط یک نهاد به منظور ایجاد تغییرات داوطلبانه رفتاری در کشاورزان با فرض داشتن منافع جمعی یا اجتماعی بنا میشود.
هدف ترویج کشاورزی رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و ارتقاء سطح زندگی کشاورزان بویژه کشاورزان خردهمالک و تهیدست است تا از طریق آشنائی با یافتههای پژوهشی و فناوری بصورت ساده و کاربردی بتوانند با افزایش تولید و کاهش هزینه و کسب درآمد بیشتر سطح زندگی خود و خانواده را فراهم نمایند. ترویج کشاورزی در کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی یکی از عناصر ضروری است که بیشتر در قالب نظامهای دولتی و اخیرا در برخی کشورها بصورت فعالیتهای ترویج خصوصی کشاورزان را تحت آموزش به روشهای مختلف قرار میدهند. البته در کشور ما این هدف آنگونه که انتظار میرود محقق نگردیده است زیرا کارشناسان ما پس از تحصیل به خاطر کم تجربگی و تئوریک بودن مطالب درسی تدریس شده در دانشگاه اکثرا یا بیکارند یا هنگام ورود به عرصه کار و در عمل به جای کمک به رشد و توسعه کشاورزی و ترویج کشاورزی بین کشاورزان به پشت میز نشینانی تئوری پرداز و آمارساز مبدل می شوند که حتی کشاورزان نیز بر ناکار آمدی بسیاری از آنان در عرصه عمل به علوم آموخته شان شاهدند. و توجه به نابسامانی ها و عدم پیشرفت چشمگیر در این عرصه تاییدی بر این مدعااست .
منبع : دانشنامه آزاد ویکی پدیا





